ม.2 การงานอาชีพ DLTV (2568)

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

อาหารไทย เป็นอาหารประจำของประเทศไทย ที่ประชาชนซึ่งอาศัยอยู่ในเขตประเทศไทยนำวัตถุดิบที่หาได้หรือที่มีอยู่ในบริเวณนั้นมาหุงต้มเพื่อใช้เป็นอาหาร และได้ปฏิบัติสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน จนเกิดเป็นวัฒนธรรมการกินของคนไทยและยอมรับเป็นอาหารประจำชาติไทยในที่สุด

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

         การจัดตกแต่งจานอาหารมีความสำคัญมากเพราะจะช่วยให้อาหารนั้นเพิ่มมูลค่าและมองดูน่ารับประทาน โดยนำหลักองค์ประกอบศิลป์มาจัดวางให้ถูกต้องและดูสวยงาม ทำให้เกิด ความสมดุล (balance) มีสัดส่วนที่ดี(proportion) มีจังหวะ (rhythm) เอกภาพ (unity) มีความกลมกลืน (harmony) มีการเน้น (emhasis) จุดเด่น (focal point)

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

         การจัดตกแต่งจานอาหารมีความสำคัญมากเพราะจะช่วยให้อาหารนั้นเพิ่มมูลค่าและมองดูน่ารับประทาน โดยนำหลักองค์ประกอบศิลป์มาจัดวางให้ถูกต้องและดูสวยงาม ทั้งนี้ต้องอาศัยการฝึกปฏิบัติบ่อยๆ เพื่อให้เกิดความชำนาญ

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

       อาหารไทย เป็นอาหารประจำชองประเทศไทย ที่ประชาชนซึ่งอาศัยอยู่ในเขตประเทศไทยนำวัตถุดิบที่หาได้หรือที่มีอยู่ในบริเวณนั้นมาหุงต้มเพื่อใช้เป็นอาหาร และได้ปฏิบัติสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน จนเกิดเป็นวัฒนธรรมการกินของคนไทยและยอมรับเป็นอาหารประจำชาติไทยในที่สุด

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

       พืชสมุนไพรมีมากมากหลากหลายชนิด แต่ละชนิดมีสรรพคุณในการบำรุง รักษา และนำไปใช้ประโยชน์ได้แตกต่างกันไปตามคุณสมบัติของพืชนั้นๆ ในอดีตคนไทยนิยมนำพืชสมุนไพรมาทำแปรรูปเป็นยา อาจนำมาต้มบ้าง บดเป็นผงบ้าง เนื่องจากพืชสมุนไพรนั้นหาง่าย ราคาไม่แพง และมีประโยชน์สูง สามารถปลูกได้ตามบ้านเรือนทั่วไป เช่น มะรุม กระเทียม ว่านหางจระเข้ ขมิ้นชัน บัวบก ฟ้าทะลายโจร ขิง เป็นต้น

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

           การขยายพันธุ์พืชสมุนไพรเป็นสิ่งที่มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากในอดีตมีการใช้พืชสมุนไพรโดยการเก็บจากธรรมชาติ แต่กลับไม่มีการปลูกทดแทน ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้จำนวนพืชสมุนไพรมีน้อยลง และยิ่งในปัจจุบันความต้องการในการใช้พืชสมุนไพรมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ดังนั้น การขยายพันธุ์เพื่อการอนุรักษ์พืชสมุนไพรและเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคจึงมีความสำคัญอย่างมาก พืชสมุนไพรสามารถขยายพันธุ์ได้แบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ เช่น การเพาะจากเมล็ด    การแยกหน่อหรือกอ การปักชำ การตอนกิ่ง การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เป็นต้น รวมไปถึงการปลูก ซึ่งเป็นการนำส่วนต่างๆ ของพืช ใส่ลงในดินหรือวัสดุปลูก การปลูกสามารถทำได้หลากหลายวิธี เช่น การปลูกด้วยเมล็ด การปลูกด้วยหัว การปลูกด้วยหน่อหรือเหง้า การปลูกด้วยไหล การปลูกด้วยจุก การปลูกด้วยใบ และการปลูกด้วยราก

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

         การปลูกพืชสมุนไพรสามารถทำได้หลากหลายวิธี ได้แก่ การปลูกด้วยเมล็ด การปลูกด้วยหัว การปลูกด้วยหน่อหรือเหง้า การปลูกด้วยไหล การปลูกด้วยใบ และการปลูกด้วยราก ในการปลูกนั้น ผู้ปลูกต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของชนิดพันธุ์พืชสมุนไพร วัสดุปลูกและวิธีการปลูก ให้สอดคล้องกัน

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

      พืชสมุนไพรมีมากมากหลากหลายชนิด แต่ละชนิดมีสรรพคุณในการบำรุง รักษาร่างกาย และให้ประโยชน์ที่แตกต่างกัน ปัจจุบันการนำพืชสมุนไพรมาใช้ประโยชน์มีการพัฒนาขึ้นเป็นอย่างมาก มีการนำมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบต่างๆ ที่ให้ประโยชน์ต่อผู้ใช้ และเป็นที่ยอมรับในเรื่องของความปลอดภัยต่อผู้บริโภคและไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

          ในสายอาชีพช่าง วิศวกร สถาปนิก นวัตกร นักวิทยาศาสตร์ และอื่น ๆ ล้วนแล้วแต่เป็นอาชีพที่ต้องใช้ความรู้พื้นฐานทางด้านวัสดุศาสตร์ในการประกอบอาชีพ อีกทั้งยังต้องใช้ทักษะการศึกษาค้นคว้า การบูรณาการความรู้ การสังเกต ทดลอง สำรวจ อย่างมีกระบวนการไปจนถึงการแก้ปัญหา

          งานปูน จัดอยู่ในงานช่างฝีมือเฉพาะทางที่ต้องใช้ความรู้ ทักษะ และการบูรณาการทั้งศาสตร์และศิลป์ในการทำงาน และเป็นพื้นฐานความรู้สำคัญของการก่อสร้างบ้าน อาคาร หรือเครื่องใช้ต่าง ๆ อีกด้วย ดังนั้น ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอุปกรณ์ และประเภทของงานปูน เพื่อใช้เป็นความรู้และทักษะในการเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสม

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

          งานปูน จัดอยู่ในงานช่างฝีมือเฉพาะทางที่ต้องใช้ความรู้ ทักษะ และการบูรณาการทั้งศาสตร์และศิลป์ในการทำงาน และเป็นพื้นฐานความรู้สำคัญของการก่อสร้างบ้าน อาคาร หรือเครื่องใช้ต่าง ๆ อีกด้วย ดังนั้น ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอุปกรณ์ และประเภทของงานปูน เพื่อใช้เป็นความรู้และทักษะในการเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสม

          การฝึกปฏิบัติงานปูน ไม่ว่าจะเป็น ขั้นตอนการสร้างแม่พิมพ์ การใช้อุปกรณ์ การผสมปูน การวางแผนการทำงาน การเทปูน ฉาบปูน เป็นทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ทั้งในด้านของการซ่อมแซมที่อยู่อาศัยของตนเองไปจนถึงการสร้างอาคารบ้านเรือน สิ่งของต่าง ๆ จนเกิดเป็นอาชีพในอนาคต

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

        การสร้างสรรค์ชิ้นงานจากวัสดุที่หลากหลาย ผสมผสานความรู้ ทักษะต่าง ๆ จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์มีความน่าสนใจและมีการใช้งานที่เพิ่มขึ้นอยู่กับการสร้างสรรค์ นอกจากนี้การนำความรู้และทักษะมาประยุกต์ใช้จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์  ยังช่วยสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้แก่ผู้สร้างสรรค์อีกด้วย

        วงจรไฟฟ้าและท่อประปา เป็นสิ่งที่ใช้วัสดุอุปกรณ์และคุณสมบัติแตกต่างกัน แต่การสร้างสรรค์ไม่มีขอบเขตที่จำกัดสามารถนำเอาวัสดุต่าง ๆ ทักษะการตัดท่อ การต่อท่อประปา และการต่อวงจรไฟฟ้า มาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ที่สร้างสรรค์และสามารถใช้งานได้ในชีวิตประจำวัน ขายได้ และเกิดเป็นอาชีพได้ เนื่องจากท่อพีวีซีเป็นวัสดุราคาถูก หาซื้อได้ง่าย ใช้งานง่าย หากผสมผสานกับการนำความรู้และทักษะเรื่องการต่อวงจรไฟฟ้ามาสร้างสรรค์จะสามารถนำมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของต่าง ๆ เพื่อใช้ในบ้านได้ นอกบ้าน และจำหน่ายได้อย่างง่ายดาย โดยสามารถเริ่มจากการทำได้ด้วยตัวเอง

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

       อาหารไทย เป็นอาหารประจำชองประเทศไทย ที่ประชาชนซึ่งอาศัยอยู่ในเขตประเทศไทยนำวัตถุดิบที่หาได้หรือที่มีอยู่ในบริเวณนั้นมาหุงต้มเพื่อใช้เป็นอาหาร และได้ปฏิบัติสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน จนเกิดเป็นวัฒนธรรมการกินของคนไทยและยอมรับเป็นอาหารประจำชาติไทยในที่สุด

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

 งานประดิษฐ์จากผ้ารูปแบบต่าง ๆ  ขั้นตอนและกระบวนการประดิษฐ์ชิ้นงานจากผ้า การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ เห็นแนวทางในการพัฒนาผลงานโดยการเลือกใช้วัสดุในท้องถิ่น

ซองผ้าอเนกประสงค์ เป็นการศึกษาวัสดุ อุปกรณ์  ขั้นตอนการทำ และวิธีการประดิษฐ์ซองผ้าอเนกประสงค์  

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

 งานประดิษฐ์จากผ้ารูปแบบต่าง ๆ  ขั้นตอนและกระบวนการประดิษฐ์ชิ้นงานจากผ้า การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ เห็นแนวทางในการพัฒนาผลงานโดยการเลือกใช้วัสดุในท้องถิ่น

ซองผ้าอเนกประสงค์ เป็นการศึกษาวัสดุ อุปกรณ์  ขั้นตอนการทำ และวิธีการประดิษฐ์ซองผ้าอเนกประสงค์

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกายที่เราใช้ในชีวิตประจำวันเมื่อใช้ไปนานๆ ย่อมมีการชำรุดเสียหายได้หรือบางครั้งอาจได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด

เช่น การหกล้มหรือเกิดอุบัติเหตุต่างๆ ซึ่งต้องมีการซ่อมแซมและตกแต่งให้สามารถนำกลับมาใช้ได้อีกเพื่อเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย โดยต้องเลือกชนิด

ของตะเข็บให้เหมาะสมกับผ้าและชนิดของงานที่ต้องการซ่อมแซม

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การเย็บด้วยมือ เป็นการเย็บที่ง่ายที่สุด ควรฝึกให้มีทักษะในการเย็บผ้าในลักษณะต่างๆ จนชำนาญ

การเย็บตะเข็บต่างๆ ได้แก่ การเนา การด้น การสอย การคัทเวิร์ค การปะ การชุน และการเย็บเครื่องเกาะเกี่ยวต่างๆ

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การเย็บด้วยมือ เป็นการเย็บที่ง่ายที่สุด ควรฝึกให้มีทักษะในการเย็บผ้าในลักษณะต่างๆ จนชำนาญ

ฝึกทักษะการเย็บตะเข็บต่าง ๆ ได้แก่ การเนาและการด้น

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การเย็บด้วยมือ เป็นการเย็บที่ง่ายที่สุด ควรฝึกให้มีทักษะในการเย็บผ้าในลักษณะต่างๆ จนชำนาญ

ฝึกทักษะการเย็บตะเข็บต่างๆ ได้แก่  การสอยซ่อนด้าย และคัทเวิร์ค

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศหรือการขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด คือวิธีการผสมพันธุ์ ระหว่างอับละอองเกสรตัวผู้กับยอดเกสรตัวเมีย

เพื่อให้ได้เมล็ดพืช เมื่อนำเมล็ดพืชไปเพาะหรือปลูกจะได้ต้นพืชที่ได้จากการผสมพันธุ์เรียกว่า ต้นกล้า หรือพันธุ์ลูกผสม

วัตถุประสงค์หลักจะเป็นวิธีการที่นำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ เพื่อพัฒนาสายพันธุ์พืชให้พันธุ์พืชสายพันธุ์ใหม่ๆ เกิดขึ้น

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ คือวิธีการขยายพันธุ์จากเนื้อเยื่อส่วนต่างๆ ของต้นพืช เช่น ลำต้น ตา ใบ ราก เพื่อให้ได้ต้นพืช

ที่มีลักษณะท่างพันธุกรรมเหมือนเดิมทุกประการด้วยวิธีกา รตอนกิ่ง การปักชำ การติดตา การต่อกิ่ง และการทาบกิ่ง การแบ่งส่วน

และการแยกส่วน การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

      ทักษะการแสวงหาความรู้ ประกอบด้วยการศึกษาค้นคว้า รวบรวม สังเกต สำรวจ และบันทึกเพื่อใช้ในการพัฒนาการทำงาน

ดังนั้นความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานประปาในบ้านจะเป็นพื้นฐานที่สามารถนำไปใช้ในการดำรงชีวิตที่ผู้เรียนจะค้นคว้าความรู้และ

เรียนรู้ได้ งานประปาในบ้านเกี่ยวข้องระบบน้ำที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน แบ่งออกเป็น 2 ระบบ ได้แก่ ระบบน้ำดี เป็นระบบน้ำที่ใช้

บริโภคเพื่อสุขภาพและอนามัย และระบบน้ำเสียหรือระบบน้ำทิ้ง เป็นระบบระบายน้ำออกจากบ้าน

     งานประปา เป็นงานที่เกี่ยวข้องกับการวัด การตัดต่อท่อ ข้อต่อ ความสามารถในการซ่อมแซม แก้ไขปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นใน

ระบบประปาและระบบการระบายน้ำต่างๆ งานประปาและสุขภัณฑ์ มีวัสดุอุปกรณ์มากมายหลายอย่าง เช่น ท่อประปา ข้อต่อ ลิ้น

มาตรวัดน้ำ เป็นต้น ช่างประปาเป็นสาขาหนึ่งที่ต้องอาศัยทักษะประสบการณ์ ในวิชาชีพเพื่อเข้าสู่การประกอบอาชีพในอนาคต

     เครื่องมือช่างพื้นฐานเป็นสิ่งจำเป็นในการสร้างชิ้นงาน ช่วยให้ทำงานได้เร็วขึ้น ละเอียด ประณีตและถูกต้องมากขึ้น การรู้จัก

ประเภทของเครื่องมือ การรู้จักเลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะสมกับงาน ใช้ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อผู้ปฏิบัติงาน

และการสร้างความสำเร็จของงาน

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การเดินท่อประปาภายในบ้านจะมี 2 แบบ คือ 1. การเดินท่อแบบลอย คือ การเดินท่อติดกับผนังหรือวางบนพื้น และ 2. การเดินท่อแบบฝัง คือ

การเจาะสกัดผนังแล้วเดินท่อ เมื่อเดินท่อเรียบร้อยแล้วก็ฉาบปูนทับ หลักการเดินท่อประปา เริ่มจากสำรวจเส้นทางเดินท่อ บันทึกไว้อย่างละเอียด

ใช้ท่อให้สั้นและสะดวกในการใช้งาน หลีกเลี่ยงการใช้ข้องอ หรือสามทาง การขันเกลียวให้แน่นพอดี ก่อนทาน้ำยาประสาน(กาว)

ควรทำความสะอาดท่อก่อนและเลือกใช้ท่อให้เหมาะกับการใช้งาน

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

การสร้างสรรค์ชิ้นงานจากท่อประปาเป็นการนำท่อประปาพีวีซีและข้อต่อต่าง ๆ มาสร้างเป็นชิ้นงาน ที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

เนื่องจากท่อพีวีซีเป็นวัสดุราคาถูก หาซื้อได้ง่าย ใช้งานง่ายและสามารถนำมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของต่าง ๆ เพื่อใช้ในบ้านได้อย่างง่ายดาย

ที่เราสามารถทำได้ด้วยตัวเอง

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

ทักษะการแสวงหาความรู้ ประกอบด้วยการศึกษา ค้นคว้า รวบรวม สังเกต สำรวจ และบันทึกเพื่อใช้ในการพัฒนาการทำงาน

รวมถึงทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการทำงาน มีขั้นตอน คือ การสังเกต วิเคราะห์ สร้างทางเลือกและประเมินทางเลือก

ในเรื่องของความรู้เกี่ยวกับงานผ้าเบื้องต้นและวัสดุ อุปกรณ์ในการทำงานประดิษฐ์จากเศษผ้า

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

ทักษะการแสวงหาความรู้ ประกอบด้วยการศึกษา ค้นคว้า รวบรวม สังเกต สำรวจ และบันทึกเพื่อใช้ในการพัฒนาการทำงาน รวมถึงทักษะกระบวน

การแก้ปัญหาในการทำงาน มีขั้นตอน คือ การสังเกต วิเคราะห์ สร้างทางเลือกและประเมินทางเลือก ตลอดจน การมีจิตสำนึกและใช้ทรัพยากร

อย่างประหยัดและคุ้มค่าในการประดิษฐ์ดอกไม้จากเศษผ้าและการสร้างแนวทางในการพัฒนาผลงานดอกไม้จากเศษผ้าไปสู่อาชีพ

สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางการดำเนินชีวิตและวิถีปฏิบัติที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

มีพระราชดำรัสชี้แนะแก่พสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอดนานกว่า ๓๐ ปี เป็นแนวคิดที่ตั้งอยู่บนรากฐานของวัฒนธรรมไทยและได้ทรงเน้นย้ำ แนวทางพัฒนาที่ตั้ง

อยู่บนพื้นฐานของทางสายกลาง และความไม่ประมาท โดยคำนึงถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล   การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ตลอดจน ใช้ความรู้ และคุณธรรม

เป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิต การป้องกันให้รอดพ้นจากวิกฤต และให้สามารถ ดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์และความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเข้าใจถึงสภาพสังคมไทย ดังนั้น เมื่อได้พระราชทานแนวพระราชดำริ

หรือพระบรมราโชวาทในด้านต่าง ๆ จะทรงคำนึงถึงวิถีชีวิต สภาพสังคมของประชาชนด้วย เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งทางความคิด ที่อาจนำไปสู่ความขัดแย้งในทางปฏิบัติได้

แนวพระราชดำริในการดำเนินชีวิตแบบพอเพียง ได้แก่ ๑. ยึดความประหยัด ตัดทอนค่าใช้จ่ายในทุกด้าน ลดละความฟุ่มเฟือยในการใช้ชีวิต ๒. ยึดถือการประกอบอาชีพด้วย

ความถูกต้อง ซื่อสัตย์สุจริต ๓. ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์และแข่งขันกันในทางการค้าแบบต่อสู้กันอย่างรุนแรง ๔. ไม่หยุดนิ่งที่จะหาทางให้ชีวิตหลุดพ้นจากความทุกข์ยาก

ด้วยการขวนขวายใฝ่หาความรู้ให้มีรายได้เพิ่มพูนขึ้น จนถึงขั้นพอเพียงเป็นเป้าหมายสำคัญ ๕. ปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี ลดละสิ่งชั่ว ประพฤติตนตามหลักศาสนา